Kennisplein Vakinhoud

Patiëntveiligheid

Zorginstellingen en zorgverleners zijn verantwoordelijk voor veilige zorg. Patiënten spelen zelf ook een belangrijke rol in het voorkomen van incidenten. De patiënt kan een laatste barrière vormen voor fouten die soms door zorgverleners niet zijn gesignaleerd. Patiëntveiligheid is geen zaak van alleen zorgaanbieders; de patiënt maakt deel uit van dat zorgteam.

Een veel gebruikte definitie van patiëntveiligheid is ‘het (nagenoeg) ontbreken van (de kans op) aan de patiënt toegebrachte schade (lichamelijk/ psychisch), die is ontstaan door het niet volgens de professionele standaard handelen van zorgverleners en / of door tekortkoming van het zorgsysteem’ (Wagner, 2005).
Een incident wordt gedefinieerd  als ‘een onbedoelde gebeurtenis tijdens het zorgproces die tot schade aan de patiënt heeft geleid, had kunnen leiden of (nog) kan leiden’.

Onderzoek naar patiëntveiligheid
In 2009 is in opdracht van Ministerie van VWS onderzoek gedaan naar de patiëntveiligheid in de eerstelijns (paramedische) zorg. Hoewel het aantal incidenten laag was en dus de kans op schade door toedoen van de paramedicus in de eerstelijns paramedische zorg klein, bleek de matige kwaliteit van de verslaglegging een belangrijke risicofactor. Een transparante dossiervoering wordt gezien als voorwaarde voor veilige zorg. Het volledige artikel, zoals verschenen in het ‘Nederlands Tijdschrift voor Fysiotherapie’ (december 2011) vindt u onder downloads.

Tools ter bevordering van patiëntveiligheid
Er zijn verschillende tools ontwikkeld waarmee u uzelf, maar ook uw patiënten, scherp kunt houden. Voor de patiënten zijn er patiëntenkaarten ontwikkeld. Voor u  zijn verschillende  tools beschikbaar, zoals een filmpje over patiëntveiligheid in de fysiotherapiepraktijk, het invullen van de vragenlijst ‘Hoe veilig is mijn praktijk’ en het volgen van de e-learning cursus. Het volgen van het IOF-jaarprogramma draagt bij aan het implementeren en borgen van patiëntveiligheid in uw praktijk.

Lees op www.zorgvoorveilig.nl, of onder downloads meer over patiëntveiligheid en wat u er aan kunt doen, in de toolkit patiëntveiligheid. Zorg voor veilig is een samenwerking tussen Netwerk Eerstelijns Organisatie (NEO) en de Landelijke Vereniging Georganiseerde eerste lijn (LVG).

IOF programma ‘Verbeteren patiëntveiligheid’
U kunt gebruik maken van het jaarprogramma ‘Verbeteren patiëntveiligheid’. Dit is te gebruiken door IOF’s en door praktijken. Als u hier in IOF verband aan deelneemt krijgt u na afloop 12 accreditatiepunten.

E-learning ‘Patiëntveiligheid; wat en hoe?’
In deze E-learning leert u wat patiëntveiligheid is en welke mogelijkheden u heeft om de patiëntveiligheid in uw praktijk te verbeteren. Ter promotie is door het KNGF een beperkt aantal vouchers (t.w.v. €19,95) beschikbaar gesteld. Aan het succesvol afronden van de cursus zijn twee accreditatiepunten verbonden.

Ontwikkelingen